اين قبيل داروها خطرناك هستند و وقتى قسمتى از آنها بدرون راه يافت و عوارض بدى ببار آورد بايد بوسيلهء قى يا اسهال آنها را دفع كرد و بوسيله پادزهر معالجه نمود . بسيارى از اين نوع داروها را با تدابير زير مىتوان از آسيب‌رسانى بازداشت : نوشيدن آب بسيار سرد ، نشستن در آب بسيار سرد كه زيان تربدزرد و عفونت را از بين مىبرد و سرانجام مواد چربى و موادى كه مانند چربى داراى چسبندگى است و نرمش مىدهد . برخى داروها براى بعضى مزاج‌ها ملايم و براى مزاج‌هاى ديگر مخالف هستند . مثلا سقمونيا در مزاج مردم سرزمين‌هاى سردسير تاثير بسيار كم دارد مگر اينكه - همچنانكه در تركستان متداول است - مقدار آن زياد باشد . در برخى از ممالك نبايد جرم دوا را استعمال كرد بلكه بايد نيروى آن را مورد استفاده قرار داد . داروى مسهل را حتما بايد با داروهاى خوش‌بو آميخت تا نيروى اندام‌ها را نگهدارى كند . داروهاى خوش‌بو به اندام نيرو مىبخشند و اكثر آنها در نرمش دادن و ايجاد اسهال ( تصفيه مزاج ) كمك مىكنند . گاهى از دو نوع دارو كه باهم استعمال مىشوند ، يكى خلط را زود دفع مىكند و ديگرى بكندى عمل مىكند . اولى قبل از شروع تاثير دومى كار خود را بپايان مىرساند و بسراغ خلط مربوط به دومى مىرود ، نيروى آن را درهم مىشكند و در كار آن ايجاد اختلال مىكند . آنگاه وقتى دومى به كار مىافتد ناتوان مىشود و حركت دادن را به آخر نمىرساند . پس بايسته است كه مادهء تركيب شده با دارو نيز سريع العمل باشد و كار دارو را سرعت بخشد ، مانند زنجبيل همراه تربد . زنجبيل نمىگذارد تربد از كار باز بماند و هر دو آنها با خلط در كشاكش هستند . بايد دستوراتى را كه در مورد نيروى داروهاى مسهل بيان كرديم و در مبحث ادويهء مفرده از آنها بطور كلى ياد كرده‌ايم مطالعه كرد . ويژگىهاى دارو هريك از داروهاى مسهل ويژگىهائى دارد . برخى از آنها مانند تربد بوسيلهء تحليل ، بعضى مانند هليله بوسيله فشردن ، عده‌اى مانند شيرخشت بوسيلهء نرم كردن و تعدادى مانند لعاب اسفرزه و آلو و گلابى از طريق لغزاندن ، ايجاد اسهال مىكنند . اكثر داروهاى مسهل قوى داراى سميتى است و مزاج را به زور وادار به اسهال مىكند . آسيب سميت اين داروها را بايد بوسيلهء پادزهرها خنثى كرد و داروئى كه واجد پادزهر است با مسهل درآميخت . بسيار اتفاق مىافتد كه تلخى ، تندى ، حالت فشارندگى ، تعفن و ترشى